FMEA: 7 adım ve eylem önceliği (AIAG–VDA)
FMEA (Failure Mode and Effects Analysis, hata türleri ve etkileri analizi) önleyici bir risk analizidir: bir ürünün veya prosesin nasıl hata verebileceğini, hangi etkiyle, hangi nedenle ve hangi önlemlerin hatayı önlediğini veya tespit ettiğini sistematik olarak inceler. 2019’dan bu yana referans, Amerikan AIAG ile Alman VDA’nın ortak el kitabıdır. Başlıca türleri tasarım FMEA (DFMEA), proses FMEA (PFMEA) ve izleme ile sistem tepkisi FMEA’sıdır (FMEA-MSR).
7 adım
- Planlama ve hazırlık: amaç, kapsam, ekip ve zamanlama (5T: InTent, Timing, Team, Tasks, Tools).
- Yapı analizi: sistemin veya prosesin unsurlarının ve arayüzlerinin ortaya konması.
- Fonksiyon analizi: her unsura fonksiyon ve gereklilik atanması.
- Hata analizi: hata zincirinin kurulması (hata etkisi – hata türü – hata nedeni).
- Risk analizi: mevcut önleme ve tespit kontrolleri ile şiddet (S), oluşma (O) ve tespit (D) değerlerinin 1–10 arasında puanlanması.
- Optimizasyon: sorumluları ve termin tarihleri olan önlemler, ardından yeniden puanlama.
- Sonuçların belgelenmesi: özet ve iletişim.
S, O ve D puanlaması
- Şiddet (S): hata etkisinin sonucu. 9–10: bir güvenlik veya yasal gereklilik etkilenir; 1: fark edilebilir etki yok.
- Oluşma (O): mevcut önleme kontrolleriyle hata nedeninin ortaya çıkma olasılığı.
- Tespit (D): mevcut kontrollerin hatayı müşteriye ulaşmadan tespit etme olasılığı. 1: neredeyse kesin tespit; 10: tespit edilemez.
RPN yerine eylem önceliği (AP)
Eski risk öncelik sayısı (RPN = S × O × D) üç faktörü eşit ağırlıkla değerlendiriyordu; bu yüzden ciddi ama nadir bir hata düşük RPN alabiliyordu. AIAG–VDA yöntemi bunun yerine her S–O–D kombinasyonuna yüksek (H), orta (M) veya düşük (L) eylem önceliği atayan bir tablo kullanır; en büyük ağırlık şiddete, ardından oluşmaya, sonra tespite verilir. Yüksek öncelik, önlem alınmasını veya mevcut kontrollerin neden yeterli olduğunun gerekçelendirilmesini gerektirir.
AP tablosu el kitabının bir parçasıdır ve burada yer almaz; resmî yayını veya FMEA yazılımınızın yerleşik tablosunu kullanın.