Analiza systemu pomiarowego (MSA) i gage R&R
Każdy pomiar obarczony jest błędem. Analiza systemu pomiarowego (MSA) sprawdza, czy łączna zmienność przyrządu, metody, operatora i otoczenia jest na tyle mała, by podejmować trafne decyzje dotyczące wyrobu lub procesu. Gdy zmienność pomiaru jest duża, zdolność procesu wygląda gorzej, niż jest w rzeczywistości, a dobre części są odrzucane lub złe przyjmowane.
Rodzaje badań
- Obciążenie (bias): różnica między obserwowaną średnią a wartością odniesienia.
- Liniowość: jak obciążenie zmienia się w zakresie pomiarowym.
- Stabilność: jak pomiar zmienia się w czasie.
- Powtarzalność i odtwarzalność (gage R&R): zmienność przy wielokrotnym pomiarze tej samej części (zmienność przyrządu, EV) oraz różnice między operatorami (zmienność operatorów, AV).
- Zgodność ocen alternatywnych: zgodność decyzji dobra/zła przy kontroli alternatywnej.
Przeprowadzanie badania gage R&R
Zwykle 3 operatorów mierzy 2–3 razy, w losowej kolejności i bez wglądu we wcześniejsze wyniki, 10 części obejmujących cały rozrzut procesu. Dane ocenia się metodą ANOVA lub metodą średnich i rozstępów. %GRR to zmienność pomiaru w odniesieniu do całkowitej zmienności lub tolerancji; ndc (liczba rozróżnialnych kategorii) pokazuje, na ile grup pomiar potrafi wiarygodnie rozdzielić części.
| Wskaźnik | Akceptowalny | Warunkowo akceptowalny | Nieakceptowalny |
|---|---|---|---|
| %GRR | < 10% | 10–30% (w zależności od zastosowania, kosztów i klienta) | > 30% |
| ndc | ≥ 5 | – | < 5 |
Badanie typu 1 (Cg, Cgk)
W badaniu typu 1, popularnym w praktyce niemieckiej (VDA 5 i normy producentów OEM), jeden operator mierzy część wzorcową lub odniesienia zwykle 25–50 razy. Cg odnosi zmienność pomiaru, a Cgk dodatkowo obciążenie, do 20% tolerancji; typowe wymaganie to Cg ≥ 1,33 i Cgk ≥ 1,33.
Granice akceptacji mogą się różnić w zależności od wymagań klienta; wymagania specyficzne klienta zawsze mają pierwszeństwo.